Katedra św. Patryka w Dublinie, Irlandia

Katedra św. Patryka w Dublinie należy do najważniejszych zabytków Irlandii i jest największą świątynią tego kraju. Jej historia sięga ponad 800 lat, a z budowlą związane są zarówno początki chrześcijaństwa w Irlandii, jak i losy jednej z najbardziej znanych postaci irlandzkiej literatury – Jonathana Swifta, autora „Podróży Guliwera”.

Historia katedry

Według tradycji właśnie w tym miejscu św. Patryk, patron Irlandii, miał w V wieku chrzcić nawróconych mieszkańców okolic Dublina przy źródle znajdującym się niegdyś obok świątyni. Z tego powodu miejsce uznano za szczególnie święte.

Pierwszy kościół powstał tutaj prawdopodobnie pod koniec XII wieku. W 1191 roku został podniesiony do rangi kolegiaty, a już kilkadziesiąt lat później rozpoczęto budowę monumentalnej gotyckiej katedry. Większość obecnego budynku pochodzi z XIII wieku i stanowi jeden z najlepszych przykładów architektury gotyckiej w Irlandii.

Przez stulecia świątynia była świadkiem najważniejszych wydarzeń w historii kraju. Odbywały się tu uroczystości państwowe, nabożeństwa związane z koronacjami monarchów oraz ceremonie upamiętniające ważne wydarzenia polityczne.

W XIX wieku katedra znajdowała się w złym stanie technicznym. Jej gruntowną renowację sfinansował sir Benjamin Lee Guinness, przedstawiciel słynnej rodziny browarników. Prace prowadzone w latach 1860–1865 uratowały budowlę przed postępującą degradacją. Dzięki temu dziś można podziwiać ją w niemal pełnej okazałości.

Architektura

Katedra św. Patryka reprezentuje styl gotyku anglo-normandzkiego. Budowla ma ponad 90 metrów długości, co czyni ją największą świątynią Irlandii.

Z zewnątrz uwagę zwraca masywna wieża z iglicą, przypory oraz ostrołukowe okna charakterystyczne dla gotyku. Mimo licznych przebudów zachowano średniowieczny charakter budowli.

Wnętrze zachwyca przestronnością. Wysokie sklepienia, kamienne filary oraz kolorowe witraże tworzą wyjątkową atmosferę. W nawie głównej znajdują się liczne pomniki, tablice pamiątkowe i herby rycerskie.

Szczególną uwagę zwraca Kaplica Najświętszej Marii Panny, uznawana za jedną z najpiękniejszych części katedry. Warto także zobaczyć bogato zdobione stalle chórowe oraz zabytkowe organy.

Ciekawostki

Jedna z najbardziej znanych legend związanych z katedrą opowiada o sporze między dwoma rodami – Butlerów i Fitzgeraldów. W 1492 roku podczas konfliktu jeden z rodów schronił się w kapitularzu. Aby doprowadzić do pojednania, przedstawiciel drugiego rodu wyciął otwór w drzwiach i podał przez niego rękę przeciwnikowi. Od tego wydarzenia pochodzi angielskie powiedzenie „to chance your arm”, oznaczające podjęcie ryzyka.

Katedra nie jest siedzibą biskupa Dublina. Choć jest najważniejszą świątynią Irlandzkiego Kościoła Anglikańskiego, funkcję katedry biskupiej pełni równocześnie także pobliska Katedra Chrystusowa. Jest to sytuacja wyjątkowa na skalę światową.

W świątyni znajduje się tzw. Drzewo Pamięci, poświęcone Irlandczykom poległym podczas I wojny światowej.

Dzwonnica katedry mieści jeden z najcięższych zestawów dzwonów w Irlandii. Ich koncerty można usłyszeć podczas najważniejszych uroczystości religijnych i państwowych.

W pobliżu katedry przez wiele stuleci znajdowała się święta studnia św. Patryka. Choć dziś nie jest już widoczna, to właśnie ona dała początek miejscu kultu, z którego wyrosła obecna świątynia.

Dla wielu odwiedzających największym zaskoczeniem jest fakt, że katedra św. Patryka nie jest katolicka. Po reformacji stała się świątynią Kościoła Irlandii (Church of Ireland), należącego do wspólnoty anglikańskiej, i pozostaje nią do dziś.

Stephen's Green Shopping Center, Dublin, Irlandia

 Stephen's Green Shopping Center, Dublin

Stephen’s Green Shopping Centre to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc handlowych w Irlandii. To galeria handlowa położona w samym sercu Dublina, tuż przy słynnym parku, centrum handlowe stało się nie tylko przestrzenią zakupów, lecz także charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Stephen’s Green Shopping Centre wyróżnia się architekturą, która nawiązuje do stylu wiktoriańskiego, choć jest stosunkowo młodą konstrukcją.

Historia galerii i architektura

Zanim powstało centrum handlowe, działał tu Dandelion Market – kultowa przestrzeń targowa i alternatywne serce młodzieżowej kultury Dublina w latach 70. i 80. XX wieku. Można było tam znaleźć niewielkie butiki, rękodzieło, muzykę i modę daleką od głównego nurtu. 

Decyzja o wyburzeniu targu i budowie nowoczesnego obiektu handlowego wywołała protesty oraz debatę o tożsamości miasta. Dla wielu mieszkańców zniknięcie Dandelion Market symbolizowało koniec pewnej epoki.

Centrum otwarto w 1988 roku, a jego twórcy postawili na nietypowe rozwiązanie architektoniczne. Zamiast surowej, modernistycznej bryły zaprojektowano wnętrze stylizowane na XIX wiek – z ozdobnymi balustradami, detalami przypominającymi żeliwne konstrukcje oraz ogromnym szklanym dachem. 

Budynek miał harmonizować z otoczeniem parku St Stephen’s Green i historycznej zabudowy, choć od początku pojawiały się głosy krytyczne. Jedni uważali go za udany hołd dla dawnej estetyki, inni za przykład architektonicznej stylizacji, która udaje starszą, niż jest w rzeczywistości.

Jedną z ciekawostek jest fakt, że choć obiekt wygląda na znacznie starszy, w rzeczywistości jest produktem końca XX wieku. Taki zabieg był świadomą próbą wpisania nowej funkcji komercyjnej w historyczny kontekst Dublina. 

Charakterystyczne, jasne wnętrze z naturalnym światłem wpadającym przez dach szybko stało się popularnym miejscem spotkań, nie tylko zakupów. Wiele osób odwiedza je choćby po to, by usiąść w kawiarni i obserwować ruch w centralnej rotundzie.

Centrum handlowe ma również znaczenie symboliczne. Powstało w czasie, gdy Dublin zaczynał intensywnie się modernizować i otwierać na globalne trendy konsumpcyjne. 

Dla części mieszkańców było znakiem rozwoju i nowoczesności, dla innych – przykładem komercjalizacji przestrzeni, która wcześniej miała bardziej niezależny, lokalny charakter. Ta dwoistość opinii towarzyszy budynkowi właściwie od dnia otwarcia.

 Dublin, Irlandia

Molly Malone – żywa legenda Dublina

W samym sercu miasta, przy Suffolk Street, znajduje się słynna rzeźba przedstawiająca Molly Malone – postać z irlandzkiej pieśni ludowej. Molly, według legendy, była piękną sprzedawczynią ryb i owoców morza, która zmarła młodo z powodu gorączki. Stała się bohaterką nieoficjalnego hymnu Dublina – „Cockles and Mussels”. Pomnik, przedstawiający ją z wózkiem zyskał sobie przydomek „The Tart with the Cart” – co jest typowym przykładem irlandzkiego humoru. To jedno z najczęściej fotografowanych miejsc w mieście!

Temple Bar – tętniące życiem centrum kultury i rozrywki

Temple Bar to jedna z najsłynniejszych dzielnic Dublina – labirynt wąskich brukowanych uliczek wypełnionych pubami, galeriami, restauracjami i klubami. Choć jego historia sięga średniowiecza, obecny charakter Temple Bar zyskało w latach 80. XX wieku, kiedy zaczęto inwestować w jego rewitalizację. To tutaj można posłuchać tradycyjnej muzyki irlandzkiej na żywo, odwiedzić Irish Film Institute, czy obejrzeć wystawę w Project Arts Centre. Wbrew temu, co sugeruje nazwa, „Temple Bar” nie oznacza baru – to nazwa całej dzielnicy.

Dublin to miasto literatury

UNESCO nadało Dublinowi tytuł Miasta Literatury. Nie bez powodu – stąd pochodzili tacy giganci literatury jak James Joyce, Samuel Beckett, W.B. Yeats czy Oscar Wilde. W mieście znajduje się Muzeum Pisarzy Irlandzkich oraz pomnik Wilde’a w parku Merrion Square, przedstawiający go z ironicznym uśmiechem, spoglądającego na kamienne tablice z cytatami z jego dzieł.

Guinness – więcej niż piwo

Guinness to nie tylko symbol Dublina, ale też największa atrakcja turystyczna w Irlandii. W Guinness Storehouse można poznać historię tego legendarnego trunku, dowiedzieć się, jak się go warzy, i napić się świeżego pint'a w Gravity Barze – z panoramicznym widokiem na całe miasto. Co ciekawe, Arthur Guinness w 1759 roku podpisał umowę dzierżawy browaru na... 9000 lat!

Dublin – miasto wikingów

Mało kto wie, że Dublin został założony przez Wikingów około 841 roku jako osada handlowa Dubh Linn – co oznacza „czarne bagno”. W Dublinia Museum można prześledzić historię miasta od czasów wikińskich po średniowiecze, wchodząc do odtworzonej osady pełnej interaktywnych atrakcji.

Phoenix Park – największy park miejski Europy

Phoenix Park to ogromny zielony obszar w samym Dublinie – większy niż nowojorski Central Park czy londyński Hyde Park. Znajduje się tu rezydencja prezydenta Irlandii, ZOO, stadnina i mnóstwo ścieżek spacerowych. Park zamieszkuje dzikie stado jeleni – często można je spotkać z bliska!

Biblioteka Trinity College – skarbnica wiedzy i Harry’ego Pottera

W Dublinie znajduje się Trinity College, jedna z najstarszych uczelni w Europie, a w niej słynna Long Room – ponad 60-metrowa sala biblioteczna z setkami tysięcy starodruków. To właśnie tu przechowywany jest iluminowany rękopis z IX wieku – „Księga z Kells”. Miłośnicy filmów i magii odnajdą tu znajome klimaty – wnętrza biblioteki inspirowały twórców „Gwiezdnych wojen” i filmów o Harrym Potterze.

Drzwi Dublina – architektoniczna osobliwość

Spacerując po georgiańskich ulicach Dublina, łatwo zauważyć różnokolorowe drzwi w pięknych, klasycznych fasadach budynków. Ich pochodzenie wiąże się z legendą – według jednej wersji Irlandczycy malowali drzwi na różne kolory, by nietrzeźwi panowie po pubie nie mylili swoich domów. Dziś „Doors of Dublin” są znanym motywem na pocztówkach i plakatach.