Duomo di Pisa

Katedra w Pizie (Duomo di Pisa) 

Katedra w Pizie (Duomo di Pisa) to jedno z największych arcydzieł średniowiecznej Europy i serce słynnego Piazza dei Miracoli. Choć często pozostaje w cieniu Krzywej Wieży, to właśnie ona była najważniejszym symbolem potęgi dawnej Pizy.

Historia – symbol potęgi morskiej republiki

Budowę katedry rozpoczęto w 1063 roku z inicjatywy architekta nazwiskiem Buscheto. Świątynia powstała w czasach, gdy Piza była jedną z najważniejszych republik morskich i rywalizowała z Wenecją o dominację na Morzu Śródziemnym.

Co ciekawe, jej budowę sfinansowano częściowo z łupów wojennych zdobytych podczas wyprawy na Sycylię przeciwko Arabom – była więc nie tylko miejscem kultu, ale też manifestacją bogactwa i siły miasta.

Katedrę konsekrowano w 1118 roku, choć prace trwały jeszcze przez kolejne dekady. W późniejszych wiekach była rozbudowywana i dekorowana, a po wielkim pożarze w 1595 roku część wnętrza przebudowano.

Architektura – niezwykła mieszanka kultur

Katedra w Pizie jest jednym z najlepszych przykładów tzw. romanizmu pizańskiego – stylu, który łączy wpływy wielu cywilizacji.

Budowla ma plan krzyża łacińskiego z pięcioma nawami i monumentalnym transeptem. Wnętrze wspiera się na rzędach kolumn, a nad skrzyżowaniem naw wznosi się charakterystyczna kopuła.

Najbardziej niezwykłe jest jednak połączenie stylów:
– elementy klasyczne i rzymskie,
– wpływy bizantyjskie widoczne w kopule i mozaikach,
– inspiracje islamskie w łukach i dekoracjach.

Fasada katedry zachwyca czterema rzędami arkadowych galerii i bogatymi zdobieniami z marmuru w różnych kolorach.

W środku znajdują się prawdziwe skarby: monumentalna ambona autorstwa Giovanni Pisano oraz mozaika Chrystusa Pantokratora przypisywana Cimabue.

Ciekawostki

Katedra była kiedyś jedną z największych świątyń Europy – miała pokazać, że Piza dorównuje najpotężniejszym miastom kontynentu.

Słynna Krzywa Wieża w Pizie to w rzeczywistości dzwonnica tej katedry – wielu turystów nie zdaje sobie z tego sprawy.

Według tradycji to właśnie tutaj Galileo Galilei miał obserwować kołyszący się żyrandol, co zainspirowało go do badań nad ruchem wahadła (choć to raczej legenda niż potwierdzony fakt).

Legendy i tajemnice

Jedna z najbardziej znanych legend dotyczy tzw. „diabelskich śladów” na ścianie katedry.

Według opowieści diabeł, zazdrosny o piękno świątyni, próbował ją zniszczyć. Został jednak przepędzony przez anioła, a uciekając, pozostawił na marmurze ślady pazurów. Co dziwne – podobno nie da się ich policzyć dwa razy tak samo, bo liczba zawsze wychodzi inna.

Inna symboliczna interpretacja całego placu mówi, że kompleks budowli przedstawia ludzkie życie: baptysterium oznacza narodziny, katedra – życie, a cmentarz Camposanto – śmierć.