Jezioro Garda

Jezioro Garda – między trzema światami

Jezioro Garda leży na styku trzech włoskich regionów: Lombardii, Wenecji Euganejskiej i Trydentu-Górnej Adygi. Dzięki temu w jednym miejscu spotykają się trzy kultury – lombardzka, wenecka i tyrolska. Widać to w architekturze, dialektach, a nawet w kuchni: na północy dominują potrawy alpejskie (knedle, polenta), na południu – oliwa, cytryny i wino.

Zamek Scaligerich w Sirmione – twierdza na wodzie

Malowniczy zamek w Sirmione wygląda, jakby unosił się na tafli jeziora. Zbudowany przez ród Scaligerich w XIII wieku, był zarówno fortecą, jak i punktem kontrolnym dla żeglugi. Z jego wieży rozpościera się panoramiczny widok na jezioro i Alpy. Legenda głosi, że nocami po murach przechadza się duch Marii Callas – słynnej śpiewaczki, która miała tu swoją willę w latach 50.

Grotte di Catullo – rzymska willa z widokiem na wieczność

Na cyplu Sirmione znajdują się ruiny ogromnej rzymskiej willi z I wieku p.n.e., zwanej Grotte di Catullo. Nazwa pochodzi od poety Katullusa, który rzeczywiście miał posiadłość w tej okolicy. Z jego wierszy wiemy, że miejsce to było dla niego azylem i natchnieniem. Dziś z ruin roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków nad Gardą.

Cytrynowy raj w Limone sul Garda

Choć dziś Limone sul Garda słynie z turystyki, nazwa miasteczka dosłownie oznacza „cytrynę”. Już od XVI wieku uprawiano tu cytryny, pomarańcze i limonki w tzw. limonaie – kamiennych oranżeriach z drewnianymi belkami, które chroniły drzewa przed chłodem. Do dziś można zwiedzać odrestaurowane ogrody cytrusowe i poczuć zapach dawnych plantacji.

Najpiękniejsza ścieżka rowerowa świata

W 2021 roku otwarto nad Gardą niezwykłą trasę Garda by Bike – ścieżkę rowerową zawieszoną nad wodą na skalnych urwiskach. Fragment w okolicach Limone sul Garda zyskał miano „najpiękniejszej ścieżki rowerowej świata” – prowadzi tuż nad taflą jeziora, a w słońcu wydaje się, jakby rowerzyści lecieli w powietrzu.

Wiatr, który ma imię

Jezioro Garda jest rajem dla żeglarzy i surferów dzięki dwóm słynnym wiatrom: Ora (łagodny, południowy, pojawia się po południu) i Peler (chłodniejszy, północny, wieje rano). Mieszkańcy mówią o nich niemal jak o osobach – mają swoje humory i rytm, który reguluje dzień nad Gardą. To właśnie Ora sprawia, że wieczorne zachody słońca nad jezioro mają tak magiczny charakter.

Wino i oliwa – smak Jeziora Garda

Okolice jeziora są pełne winnic i gajów oliwnych. Z miejscowych szczepów powstają słynne wina, takie jak Bardolino i Lugana, a oliwa z okolic Gardy uchodzi za jedną z najlepszych we Włoszech. Co ciekawe, jest to najbardziej północny region uprawy oliwek w Europie – mikroklimat jeziora chroni drzewa przed mrozem.

Legendy i duchy gór

Wokół jeziora krąży wiele legend. Jedna z nich opowiada o czarownicy z Monte Baldo, która potrafiła wywoływać burze nad jeziorem. Inna mówi o „Złotym Wężu”, pilnującym ukrytego skarbu w wodach u stóp miasteczka Torri del Benaco. Starsi mieszkańcy twierdzą, że nocą, gdy jezioro jest spokojne, można usłyszeć jego śpiew – echo dawnych opowieści.

Monte Baldo – „ogród Europy”

Górujący nad jeziorem Monte Baldo bywa nazywany „ogrodem botanicznym Europy”. Już w XVI wieku botanicy przybywali tu, by badać niespotykane gatunki roślin, które rosły tylko w tym mikroklimacie. Dziś na szczyt można wjechać kolejką linową z Malcesine – panorama z góry zapiera dech w piersiach.

Weneckie wpływy i tajemnice wysp

W XV wieku północne brzegi Gardy znajdowały się pod panowaniem Republiki Weneckiej. To dlatego w wielu miasteczkach – np. w Torri del Benaco – stoją pałace z herbami lwa św. Marka. Na jednej z wysp, Isola del Garda, do dziś znajduje się prywatna rezydencja rodziny Cavazza – neogotycki pałac otoczony ogrodami w stylu angielskim, który można zwiedzać jedynie z przewodnikiem.

Jezioro w literaturze i kinie

Garda inspirowała poetów i pisarzy – Goethe, D.H. Lawrence, Gabriele D’Annunzio i Kafka opisywali ją w swoich listach i dziennikach. W XX wieku nad jeziorem powstała słynna rezydencja D’Annunzia – Vittoriale degli Italiani w Gardone Riviera – eklektyczny pałac poety, żołnierza i skandalisty, w którym każdy kąt mówi coś o jego życiu.

Garda nocą – kraina świateł i cieni

Po zmroku jezioro zmienia się w żywy obraz. Światła miasteczek odbijają się w wodzie jak w lustrze, a dźwięki tawern i muzyki mieszają się z szumem wiatru. Każde miasteczko ma swój rytm – w Desenzano tętni życie nocne, w Riva del Garda słychać gitarzystów na nabrzeżu, a w Bardolino pachnie winem i jaśminem.