Zamek na Wawelu - Gabinet Porcelanowy
Przez stulecia Europejczycy próbowali odkryć sekret „białego złota”, jak nazywano porcelanę sprowadzaną z Chin. Jej delikatność, półprzezroczystość i niezwykła trwałość budziły zachwyt już w średniowieczu. Na dworach europejskich kolekcjonowano chińskie i japońskie wyroby niczym klejnoty. Władcy potrafili wydawać fortuny na pojedyncze wazony czy serwisy.
Porcelana miśnieńska
Prawdziwy przełom nastąpił dopiero na początku XVIII wieku w Saksonii. Właśnie tam powstała słynna Meissen, pierwsza europejska manufaktura twardej porcelany. Jej historia wiąże się z postacią elektora saskiego i króla Polski August II Mocny, który obsesyjnie pragnął poznać recepturę chińskiej porcelany. Legenda mówi, że potrafił wymieniać regimenty żołnierzy na cenne chińskie wazony.
W 1710 roku w zamku Albrechtsburg w Miśni uruchomiono pierwszą europejską manufakturę porcelany. To wydarzenie zmieniło historię europejskiego rzemiosła i sztuki dekoracyjnej.
Ciekawostką jest fakt, że w XVIII wieku porcelanę traktowano niemal jak naukowy sekret państwowy. Receptury pilnie strzeżono, a pracownicy manufaktur byli kontrolowani podobnie jak wojskowi specjaliści. Inne kraje próbowały wykraść technologię Miśni, dlatego szybko zaczęły powstawać konkurencyjne manufaktury, m.in. w Sèvres we Francji czy Wiedniu.
Porcelana miśnieńska bardzo szybko stała się symbolem luksusu. Charakterystycznym znakiem manufaktury były skrzyżowane miecze – jeden z najstarszych znaków towarowych w Europie, używany do dziś. Wyroby z Miśni trafiały na królewskie dwory. Zachwycały bogatymi dekoracjami, barwami i niezwykle realistycznymi figurkami.
Figurki muzyków i małpia orkiestra
Jednym z najsłynniejszych twórców związanych z manufakturą był Johann Joachim Kändler. To on stworzył wiele słynnych porcelanowych figurek przedstawiających arystokratów, muzyków, zwierzęta czy sceny dworskie. Jego dzieła są dziś warte fortuny i znajdują się w największych muzeach świata.
Wśród najbardziej znanych zabytków porcelany miśnieńskiej znajduje się tzw. „Łabędzi Serwis” – ogromny komplet naczyń wykonany w XVIII wieku dla hrabiego Heinricha von Brühla, ministra Augusta III. Serwis liczył ponad dwa tysiące elementów i był ozdobiony motywami wodnymi oraz reliefami łabędzi. Uchodzi za jedno z największych osiągnięć europejskiej sztuki porcelanowej.
Ogromną sensację wzbudza również „Małpia Orkiestra” – cykl porcelanowych figurek przedstawiających małpy ubrane jak dworscy muzycy. Te nieco groteskowe i satyryczne dzieła pokazują, że porcelana miśnieńska nie była wyłącznie elegancka i dostojna, ale czasem także żartobliwa.
Gabinet Porcelanowy na Wawelu
Do najcenniejszych kolekcji porcelany miśnieńskiej należy zbiór w Pałacu Zwinger, gdzie mieści się słynna kolekcja porcelany Augusta Mocnego. Można tam zobaczyć zarówno chińskie arcydzieła, jak i pierwsze wyroby z Miśni. Wiele cennych eksponatów znajduje się także w Zamku Królewskim na Wawelu oraz w europejskich pałacach arystokratycznych.
W 2026 roku na Wawelu otwarto nową wystawę o nazwie Gabinet Porcelanowy, gdzie w wyjątkowo piękny sposób wyeksponowano zgromadzone tu zbory porcelany. Jak czytamy na stronie zamku wystawa:
"Prezentuje ona nie tylko najwybitniejsze, kunsztownie wykonane dzieła z porcelany pochodzące z założonej przez króla Augusta II manufaktury w Miśni, ale także szerokie spektrum kultury materialnej XVIII wieku. Tak przedstawiona kolekcja jest najbardziej znaczącym zbiorem w Europie Środkowej".
Są to głównie przedmioty z kolekcji króla Augusta II Mocnego. Do jednych z najcennniejszych przedmiotów należy bezcenne arcydzieło Johanna Joachima Kaendlera – Ukrzyżowanie – monumentalną kompozycję rzeźbiarską z porcelany o tematyce religijnej, zachwycającą precyzją wykonania detali i ukazaniem ekspresji. Na świecie zachowane są tylko dwa tego rodzaju XVIII-wieczne obiekty - jeden na Wawelu, a drugi w Dreźnie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz