Wzgórze Giedymina w Wilnie, Litwa

Wzgórze Giedymina (lit. Gedimino kalnas) to najbardziej rozpoznawalne miejsce Wilna i symbol litewskiej państwowości. Wznosi się około 48 metrów ponad dolinę Wilii, a na jego szczycie znajduje się Baszta Giedymina – jedyny zachowany fragment dawnego Zamku Górnego. To właśnie z tego wzgórza rozciąga się jedna z najpiękniejszych panoram Starego Miasta, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wzgórze Giedymina - historia

Historia wzgórza sięga XIII i XIV wieku, kiedy wielki książę litewski Giedymin uczynił Wilno swoją stolicą. Początkowo znajdowała się tu drewniana warownia, którą później zastąpił murowany zamek. Przez kolejne stulecia twierdza była rozbudowywana, jednak wojny z Moskwą w XVII wieku oraz późniejsze zaniedbania doprowadziły do jej stopniowego zniszczenia. Do naszych czasów przetrwała jedynie charakterystyczna baszta, która stała się jednym z najważniejszych symboli Wilna i całej Litwy.

Symbol Litwy

Szczególne znaczenie wzgórze zyskało także w historii współczesnej. W 1919 roku po raz pierwszy zawieszono na baszcie litewską flagę narodową, a dziś miejsce to jest symbolem niepodległości państwa litewskiego.

Legenda o Giedyminie

Najbardziej znaną opowieścią związaną ze wzgórzem jest legenda o Żelaznym Wilku, uznawana za mit założycielski Wilna.

Według podania wielki książę Giedymin wybrał się na polowanie do rozległych puszcz nad Wilią. Po udanych łowach, podczas których upolował potężnego tura, zatrzymał się na noc w dolinie Świętoroga, u stóp wzgórza. Zmęczony zasnął i miał niezwykły sen. Na szczycie góry ujrzał ogromnego wilka wykonanego z żelaza. Zwierzę stało niewzruszenie i wyło z taką siłą, jakby głosy stu wilków rozchodziły się po całej okolicy. Dźwięk był donośny i budził podziw, ale też niepokój.

Rankiem Giedymin poprosił pogańskiego kapłana i wieszcza Lizdejkę o wyjaśnienie snu. Ten odczytał go jako znak od bogów. Żelazny wilk miał symbolizować niezwyciężony zamek i potężne miasto, które powinno powstać właśnie na tym wzgórzu. Jego żelazna postać oznaczała trwałość i siłę, natomiast wycie stu wilków miało zapowiadać sławę Wilna, która rozniesie się po całym świecie.

Giedymin uznał sen za proroctwo. Rozkazał wznieść na wzgórzu zamek, a u jego podnóża rozpoczęto budowę miasta. Z czasem Wilno stało się stolicą Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz jednym z najważniejszych ośrodków politycznych i kulturalnych Europy Wschodniej. Choć historycy wskazują, że rozwój miasta był procesem stopniowym, legenda o Żelaznym Wilku do dziś pozostaje najważniejszym symbolem narodzin Wilna.

Ciekawostką jest fakt, że motyw Żelaznego Wilka jest obecny w wielu miejscach Wilna. U stóp pomnika Giedymina na Placu Katedralnym znajduje się rzeźba wyjącego wilka, a sam wilk stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli litewskiej historii i kultury. Współcześnie jego wizerunek można znaleźć na pamiątkach, medalach, a nawet w nazwach organizacji i jednostek wojskowych.